Zajęcie rachunku bankowego lub wynagrodzenia bywa pierwszym momentem, w którym dłużnik dowiaduje się o prowadzonej przeciwko niemu egzekucji. Nazwa wierzyciela może być zupełnie nieznana, kwota wyższa niż zapamiętane zobowiązanie, a tytuł wykonawczy stanowiący podstawę egzekucji może pochodzić sprzed wielu lat.
W takiej sytuacji nie należy ignorować pism od komornika lub wierzyciela, ani ograniczać się do informacji przekazanej np. przez bank. Trzeba ustalić, kto dochodzi zapłaty, z jakiej umowy wynika należność, jakie orzeczenie stanowi podstawę egzekucji oraz czy dokumenty są prawidłowe.
Najpierw sprawdź sygnaturę i dane komornika
W przypadku zajęcia konta bankowego informacja widoczna w bankowości elektronicznej może być bardzo skrócona. Zazwyczaj powinna jednak zawierać dane kancelarii komorniczej oraz sygnaturę postępowania rozpoczynającą się najczęściej od oznaczenia „Km”. Sygnatura pozwala komornikowi zidentyfikować konkretne postępowanie. Kontaktując się z kancelarią, należy ją podawać w każdym piśmie, wiadomości oraz podczas rozmowy telefonicznej.
W pierwszej kolejności warto zapisać:
- imię i nazwisko komornika,
- adres kancelarii komorniczej,
- sygnaturę sprawy,
- nazwę aktualnego wierzyciela,
- wysokość egzekwowanej należności,
- datę dokonania zajęcia.
Sama informacja z banku może nie wystarczyć do oceny zasadności długu. Najważniejsze dane powinny znajdować się w dokumentach pochodzących od komornika.
Przeczytaj zawiadomienie o wszczęciu egzekucji
Przy pierwszej czynności egzekucyjnej komornik powinien zawiadomić dłużnika o wszczęciu egzekucji. W dokumentach wskazywane są między innymi dane wierzyciela, wysokość dochodzonego świadczenia oraz tytuł wykonawczy będący podstawą wszczęcia postępowania.
Tytułem wykonawczym może być przykładowo:
- prawomocny wyrok,
- nakaz zapłaty wydany przez sąd,
- nakaz zapłaty z elektronicznego postępowania upominawczego,
- ugoda sądowa,
- akt notarialny zawierający oświadczenie o poddaniu się egzekucji,
wszystkie z nadaną klauzulą wykonalności.
Zawiadomienie powinno pozwolić ustalić, który sąd wydał orzeczenie, kiedy to nastąpiło i pod jaką sygnaturą była prowadzona sprawa.
Dlaczego nazwa wierzyciela może być nieznana dla dłużnika?
Nieznana nazwa wierzyciela nie musi oznaczać, że dług został pomylony. Wierzytelności wynikające z kredytów, pożyczek, usług telekomunikacyjnych lub innych umów są często sprzedawane funduszom sekurytyzacyjnym i firmom windykacyjnym.
Konsument mógł zawrzeć umowę z bankiem albo firmą pożyczkową, natomiast egzekucję po kilku latach prowadzi podmiot, który kupił wierzytelność. Aktualny wierzyciel powinien wykazać, że skutecznie nabył konkretną należność.
Aby ustalić źródło zadłużenia, trzeba więc sprawdzić nie tylko nazwę wierzyciela widniejącą w sprawie komorniczej, lecz również wierzyciela pierwotnego oraz dokumenty dotyczące cesji wierzytelności. Wszystkie te informacje i dokumenty winny znajdować się w aktach sprawy sądowej.
Poproś o dostęp do akt egzekucyjnych
Dłużnik będący stroną postępowania ma prawo zapoznać się z aktami sprawy komorniczej oraz uzyskać kopie znajdujących się w nich dokumentów. Akta mogą zawierać między innymi:
- wniosek o wszczęcie egzekucji,
- tytuł wykonawczy,
- wyliczenie należności,
- dane wierzyciela,
- informacje o wcześniejszych czynnościach egzekucyjnych,
- korespondencję wysyłaną do dłużnika,
- dokumenty dotyczące dokonanych zajęć.
Warto zwrócić uwagę na podział egzekwowanej kwoty. Całość należności obejmuje nie tylko należność główną, ale również odsetki, koszty procesu, koszty nadania klauzuli wykonalności oraz koszty postępowania egzekucyjnego.
Dlatego kwota zajęta przez komornika może być wyższa niż wartość pierwotnego kredytu, pożyczki lub niezapłaconego rachunku.
Sprawdź akta w sądzie, który wydał tytuł wykonawczy
Po ustaleniu sądu i sygnatury należy sprawdzić akta postępowania, w którym wydano wyrok lub nakaz zapłaty. To właśnie w tych aktach mogą znajdować się:
- pozew wierzyciela,
- umowa będąca źródłem roszczenia,
- zestawienie należności,
- dowody nabycia wierzytelności,
- nakaz zapłaty albo wyrok,
- potwierdzenia doręczenia korespondencji,
- informacja o adresie, na który wysyłano pisma.
Akta komornicze pokazują przede wszystkim podstawę prowadzenia egzekucji. Dopiero dokumenty z postępowania sądowego pozwalają dokładniej ocenić, z czego wynikało roszczenie oraz czy dłużnik miał możliwość podjęcia obrony procesowej, czy brał udział w postępowaniu i czy korespondencja była kierowana na adres jego zamieszkania.
Nakaz zapłaty z e-sądu
Część egzekucji jest prowadzona na podstawie nakazów zapłaty wydanych w elektronicznym postępowaniu upominawczym przez tzw. e-sąd. Dłużnik mógł wcześniej otrzymać nakaz pocztą albo uzyskać dostęp do dokumentów w systemie elektronicznym.
Jeżeli nakaz wysłano na nieaktualny adres, dłużnik mógł faktycznie nie wiedzieć o postępowaniu. W takiej sytuacji trzeba ustalić, jaki adres wskazano w pozwie, komu doręczono korespondencję i na jakiej podstawie uznano nakaz za prawomocny.
Samo stwierdzenie „nie wiedziałem o sprawie” nie powoduje automatycznego zakończenia egzekucji. Może jednak uzasadniać podjęcie określonych działań procesowych. Ich rodzaj zależy od tego, który sąd wydał orzeczenie i w jaki sposób dokonano doręczenia.
Czy komornik sprawdza, czy dług jest prawidłowy?
Komornik wykonuje tytuł wykonawczy i co do zasady nie rozstrzyga ponownie sporu pomiędzy wierzycielem a dłużnikiem. Nie bada od początku, czy umowa była ważna, czy wszystkie opłaty naliczono prawidłowo ani czy wierzyciel udowodnił roszczenie tak, jak powinien zrobić to przed sądem.
Jeżeli dłużnik uważa, że należność nie istnieje, została wcześniej spłacona albo zasądzono ją bez jego wiedzy, zazwyczaj potrzebne są działania przed sądem, a nie tylko rozmowa z komornikiem.
Inaczej należy oceniać zastrzeżenia dotyczące samego sposobu prowadzenia egzekucji. Na niektóre czynności lub zaniechania komornika przysługuje skarga na czynności komornika. Terminy na podejmowanie środków prawnych są często krótkie, dlatego po otrzymaniu zawiadomienia nie należy zwlekać.
Co sprawdzić po ustaleniu źródła długu?
Po uzyskaniu dokumentów należy zweryfikować przede wszystkim:
- Czy dane dłużnika są prawidłowe.
- Z jakiej umowy lub zdarzenia wynika zobowiązanie.
- Kto był pierwotnym wierzycielem.
- Czy aktualny wierzyciel nabył dochodzoną wierzytelność.
- Czy należność nie została wcześniej spłacona.
- Na jaki adres wysyłano pozew lub nakaz zapłaty.
- Czy doręczenie korespondencji było prawidłowe.
- Czy wysokość należności głównej, odsetek i kosztów została poprawnie obliczona.
- Czy dłużnik posiada zarzuty dotyczące samego roszczenia.
Szczególne znaczenie mogą mieć potwierdzenia przelewów, ugody, korespondencja z pierwotnym wierzycielem oraz dokumenty dotyczące wcześniejszych postępowań egzekucyjnych.
Nie istnieje jeden kompletny rejestr wszystkich długów
Informacje o zadłużeniu mogą znajdować się w różnych miejscach: w sądach, kancelariach komorniczych, bankach, firmach pożyczkowych, u operatorów telekomunikacyjnych, funduszy sekurytyzacyjnych oraz w biurach informacji gospodarczej.
Nie istnieje jeden publiczny rejestr, w którym konsument zawsze zobaczy wszystkie swoje zobowiązania wraz z kompletną dokumentacją. Samodzielne odtworzenie historii zadłużenia może być szczególnie trudne, gdy długi powstały wiele lat wcześniej, były sprzedawane kolejnym wierzycielom albo prowadziło je kilku komorników.
Ustalanie zobowiązań przez kancelarię Konsument Wygrywa
Osoba mająca kilka egzekucji często nie wie, ile dokładnie wynosi jej całkowite zadłużenie, kto jest aktualnym wierzycielem ani z jakich umów wynikają poszczególne kwoty. W takiej sytuacji kancelaria Konsument Wygrywa może pomóc w ustaleniu zobowiązań i uporządkowaniu dostępnej dokumentacji.
W ramach analizy możemy między innymi:
- zidentyfikować prowadzone postępowania komornicze,
- ustalić wierzycieli i sygnatury spraw,
- przeanalizować zawiadomienia oraz tytuły wykonawcze,
- ustalić sądy, które wydały nakazy zapłaty lub wyroki,
- sprawdzić, z jakiej umowy wynika konkretna należność,
- przeanalizować wysokość kapitału, odsetek i kosztów,
- zweryfikować sposób doręczenia korespondencji sądowej,
- ocenić, czy istnieją podstawy do podjęcia obrony,
- przygotować zestawienie zobowiązań i możliwych dalszych działań.
Celem takiej analizy nie jest wyłącznie podanie łącznej kwoty zadłużenia. Ważne jest również ustalenie, które należności są objęte egzekucją, czy dokumentacja jest kompletna oraz czy w którejś ze spraw nadal można podjąć skuteczne działania prawne.
Co zrobić po otrzymaniu pisma od komornika?
Po otrzymaniu zawiadomienia o egzekucji należy działać spokojnie, ale szybko. Najlepiej:
- nie wyrzucać żadnej korespondencji,
- zapisać datę odebrania pisma,
- ustalić sygnaturę i dane kancelarii komorniczej,
- uzyskać kopię tytułu wykonawczego,
- sprawdzić akta sprawy sądowej,
- zgromadzić umowy i dowody dokonanych spłat,
- skonsultować dostępne środki prawne.
Nie należy zakładać, że skoro komornik wszczął egzekucję, to nie można już niczego sprawdzić, ani skutecznie zakwestionować. Jednocześnie samo podważanie samego długu podczas rozmowy telefonicznej z komornikiem nie zatrzyma postępowania. Konieczne może być złożenie odpowiedniego pisma do sądu albo podjęcie innych czynności dostosowanych do konkretnej sytuacji.
Najpierw ustal źródło długu, później wybierz rozwiązanie
Nieznana egzekucja może wynikać ze starej pożyczki, zaległego rachunku, umowy zawartej wiele lat wcześniej albo wierzytelności sprzedanej funduszowi. Może się również okazać, że korespondencję sądową wysyłano na nieaktualny adres lub że dłużnik posiada dowody spłaty zobowiązania.
Bez poznania dokumentów nie sposób ocenić, czy egzekucja jest prawidłowa i jakie działania warto podjąć. Pierwszym krokiem powinno być zatem ustalenie wierzyciela i tytułu wykonawczego.
Kancelaria Konsument Wygrywa pomaga osobom zadłużonym w ustalaniu zobowiązań, analizie postępowań komorniczych oraz wyborze dalszego rozwiązania. Dopiero uporządkowanie informacji pozwala ocenić, czy należy podjąć obronę procesową w konkretnej sprawie, negocjować spłatę, dążyć do ugody czy rozważyć kompleksowe postępowanie oddłużeniowe.
